Jak ty się ubrałaś? Chyba nie zamierzasz tam pojechać beze mnie? Nie dzwoń do niej, jestem ważniejszy od twojej przyjaciółki? Jeśli te zdania brzmią znajomo i w dodatku lubią się powtarzać w twoim związku, prawdopodobnie twój partner ma problem z kontrolą. Kontrolowanie przez  partnera może być w rzeczywistości mechanizmem obronnym dla niektórych osób — próbą radzenia sobie z wewnętrznym napięciem.

Czasami ludzie skupiają się na próbie kontrolowania okoliczności zewnętrznych, gdy boją się tego, co dzieje się z ich wnętrzem, emocjami. Mogą być przerażeni, bać się, że zostaną porzuceni. Kontrolujący partner obawia się utraty kontroli lub jest niepewny tego, co będzie dalej.

Kontrolowanie w związku może być również objawem bardziej złożonych problemów zdrowia psychicznego.

Polecane artykuły

Kiedy ktoś zachowuje się w sposób kontrolujący, niekoniecznie jest „złą” osobą. Może to być kliniczny objaw stanu zdrowia psychicznego –  na przykład oznaka zaburzenia osobowości, nieprzepracowanej traumy  lub depresji.

Nie oznacza to jednak, że musisz zaakceptować zachowania, które cię ranią lub ograniczają twoją niezależność. Bywa też, że scenariusz jest zupełnie inny, a kontrolujący partner działa z premedytacją, że kontrola jest kolejnym zaplanowanym elementem jego gry i manipulacji.

Będąc bardziej świadomym podstawowych przyczyn zachowania, możesz zachować zdrową perspektywę i zobaczyć, co naprawdę dzieje się w twoim związku.

Zasługujesz na poczucie spokoju i wolności we wszystkich swoich związkach. Pamiętaj, że nie musisz nigdy godzić się na takie zachowanie i poświęcać swojego życia i potrzeb w imię miłości.

Współzależność i relacje kontrolne

W pewnym sensie partner kontrolujący i partner współzależny mogą być dwiema stronami tej samej monety, ściśle współdziałającym mechanizmem.

Kontrolujący partner może wymagać całej uwagi, a współzależny partner może zakładać, że jego kontrola jest oznaką miłości i chcieć poświęcić mu tę uwagę. Współzależność, podobnie jak kontrolowanie zachowania partnera, może być próbą radzenia sobie w przykrych sytuacjach.

Termin współzależności odnosi się do bycia „zależnym” od innej osoby i przedkładania jej potrzeb nad własne. Zazwyczaj odbywa się to  poprzez angażowanie się w zachowanie przyjemne dla niej i roztaczanie opieki czy parasola ochronnego.

Czasami osoby współzależne mogą zakończyć relację z partnerem kontrolującym, innym razem układ zaczyna się przemieniać i kontrolowany sam zaczyna kontrolować.

Badania sugerują, że współzależność jest mechanizmem radzenia sobie, który często pojawia się w dzieciństwie jako sposób na zachowanie bezpieczeństwa w niestabilnym środowisku. Na przykład, gdy rodzic jest niestabilny – dziecko uczy się dostosowywać do jego aktualnych potrzeb. Podobny mechanizm występuje w przypadku uzależnień. Dziecko uczy się być niewidzialne, gdy potrzeba lub wchodzi w rolę rodzica, opiekuna.

Dorosłe dziecko z takim bagażem emocjonalnym może podświadomie skłaniać się ku sytuacjom interpersonalnym, które przypominają to, czego doświadczyło w dzieciństwie. Może być jakaś część ciebie, która próbuje uleczyć starą ranę, szuka wciąż tego, co wydaje się „domem”. Nieważne, czy sytuacja jest toksyczna i szkodliwa, znasz ją, więc wydaje się bezpieczna, przewidywalna.

Być może nauczyłaś się, że w związkach chodzi o dbanie o potrzeby drugiej osoby i uszczęśliwianie jej, nawet jeśli dzieje się to twoim kosztem.

Zmiana jest możliwa. Nie musisz trwać w tym błędnym kole. Oczywiście przerwanie tych schematów wymaga po pierwsze uświadomienie sobie, że jesteś współzależna, po drugie pracy nad sobą. Chociaż doświadczenia z dzieciństwa mogą wpływać na twoje dorosłe relacje, zawsze masz szansę na uzdrowienie i poprawę jakości życia.

Jak wyznaczać granice?

Bez względu na to, jak się teraz czujesz, możesz odzyskać swoją siłę i niezależność.

Reakcja partnera na postawienie granic nie jest twoją odpowiedzialnością — to on odpowiada za siebie.

Aby ustalić granice w swoim związku, rozważ następujące wskazówki:

  • Używaj stwierdzeń  w pierwszej osobie, mówiących co TY czujesz . Na przykład: „Czuję się nieswojo, gdy…”
  • Poproś o czas na przemyślenie wniosków podczas rozmów czy kłótni. Możesz powiedzieć: „Potrzebuję trochę czasu, żeby o tym pomyśleć”.
  • Okaż współczucie, ale kontynuuj swoje plany. Na przykład: „Rozumiem, że czujesz się zdenerwowany, kiedy wychodzę z przyjaciółmi, ale to jest dla mnie zdrowe. Porozmawiajmy o tym później”.
  • Negocjacje i kompromis, pomogą ci spełnić twoje potrzeby. Na przykład „Wyciszę telefon w czasie naszych randek, ale przez resztę czasu może być włączony. To dla mnie ważne, aby być dostępnym dla moich bliskich”
  • Zapisuj wasze rozmowy/ustalenia w dzienniku. Możecie robić uczciwą wspólna notatkę. Zrób to zaraz po rozmowach, aby mieć do czego się odwołać. Kontrolujący partner będzie próbował się wycofać z ustaleń.
  • Zmień hasła na swoich urządzeniach, kontach w mediach społecznościowych i kontach e-mail. Nie wahaj się powiedzieć „nie”, jeśli poprosi o udostępnienie tych informacji.
  • Kontynuuj pielęgnowanie innych relacji, takich jak zaufani przyjaciele i członkowie rodziny. Bądź z nimi w stałym kontakcie.
  • Zasięgnij pomocy terapeuty. Może udzielić ci wskazówek dotyczących szczegółów twojej sytuacji. Jeśli uważasz, że twój partner jest chętny do podjęcia wysiłku, zaproś go na terapię dla par, aby omówić ważne tematy w bezpiecznym środowisku.

Pamiętaj jednak, nie wszystko zależy od ciebie, kontrolujący partner musi zdać sobie sprawę z swojego zachowania i chcieć je zmienić. Wiele można zmienić, jednak nie wszystko i nie w pojedynkę.

Na postawie: psychcentral.com, psychologytoday.com

Tagi
Udostępnij post na: